Πέμπτη, 31 Ιουλίου 2008

Το δέντρο της γνώσης


Το να ψυχαναλύεσαι είναι πάνω-κάτω σα να τρως από το δέντρο της γνώσης. Η γνώση που μ' αυτό τον τρόπο αποκτάς θέτει (νέα) ηθικά προβλήματα. αλλά δεν συνεισφέρει τίποτα στην επίλυσή τους.
1939
Τίποτα δε μου φαίνεται πιο απίθανο απ' το ότι ο μαθηματικός κι ο επιστήμονας που με διαβάζει μπορεί να επηρεαστεί σοβαρά στον τρόπο της δουλειάς του. (Γιατί από μιαν άποψη οι θεωρήσεις μου μοιάζουν μ' εκείνες τις επιγραφές στους αγγλικούς σιδηροδρομικούς σταθμούς* που λένε "είναι πράγματι απαραίτητο το ταξίδι σας;". Σα να μπορούσε αυτός που τις διαβάζει ν' απαντήσει: "Αν το καλοσκεφτώ, όχι").
1947
Η Επιστήμη: Εμπλουτισμός και πτώχευση συνάμα. Μια συγκεκριμένη μέθοδος παραγκωνίζει όλες τις άλλες. Σε σύγκριση μ’ αυτήν, όλες τους φαίνονται φτωχές, στην καλύτερη περίπτωση προβαθμίδες της. Πρέπει να κατέβεις στις πηγές, για να τις δεις όλες τη μια δίπλα στην άλλη, τις παραπεταμένες κοντά στις ευνοούμενες.
1947
Δεν έχω διόλου ξεκαθαρίσει μέσα μου κατά πόσον θα προτιμούσα μια συνέχιση της δουλειάς μου από άλλους, αντί μιαν αλλαγή στον τρόπο ζωής, τέτοια που να έκανε όλα αυτά τα ερωτήματα περιττά. (Γι' αυτό το λόγο δε θα μπορούσα ποτέ μου να ιδρύσω μια σχολή).
1947
Η επιστήμη κι η βιομηχανία, κι η πρόοδός τους, μπορεί νάναι το ανθεκτικότερο πράγμα αυτού του κόσμου. Οποιαδήποτε εικασία για μια επερχόμενη κατάρρευση της επιστήμης και της βιομηχανίας είναι για την ώρα, και για πολλά χρόνια ακόμη, ένα σκέτο όνειρο. ίσως η επιστήμη κι η βιομηχανία, μετά και μέσα από ατέλειωτες συμφορές, να ενώσουν ξανά τον κόσμο, να τον συνοψίσουν, μ' άλλα λόγια, σε ένα ενιαίο όλον, στο οποίο βέβαια η ειρήνη θάναι το τελευταίο πράγμα που θα μπορεί να βρει μια στέγη.
Γιατί είναι η επιστήμη και η βιομηχανία που αποφασίζουν τους πολέμους. έτσι τουλάχιστον φαίνεται.
1947

Ludwig Wittgenstein
'Πολιτισμός και αξίες'
Εκδόσεις Καρδαμίτσα
Αθήνα, 1986


*Πριν κι αμέσως μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο.